Czy uczeń może używać telefonu w drodze do szkoły i po jej opuszczeniu?

Droga do szkoły, powrót do domu, boisko szkolne udostępnione mieszkańcom w weekend – czy nowe przepisy dotyczące telefonów w szkole obejmują również takie sytuacje? Nie zawsze. Kluczowe znaczenie ma nie tylko miejsce, w którym znajduje się uczeń, ale również charakter jego pobytu.

Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży obowiązuje ustawowy zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku.

Nie oznacza to jednak, że telefon jest zakazany uczniowi przez cały dzień.

Zakres zakazu został określony w art. 98a ust. 1 Prawa oświatowego. Obejmuje on pobyt ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły.

To ważne rozróżnienie. Sam fakt, że ktoś jest uczniem szkoły podstawowej, nie oznacza jeszcze, że przez całą dobę obowiązuje go szkolny zakaz korzystania z telefonu.

Droga do szkoły – telefon może być używany

Uczeń, który rano idzie z domu do szkoły, nie znajduje się jeszcze w sytuacji objętej art. 98a ust. 1.

Może więc korzystać z telefonu w drodze do szkoły – na przykład zadzwonić do rodzica, sprawdzić wiadomość czy skorzystać z aplikacji.

Tak samo wygląda sytuacja po zakończeniu zajęć.

Droga ze szkoły do domu nie jest objęta ustawowym zakazem tylko dlatego, że uczeń właśnie opuścił szkołę.

Nie należy więc interpretować nowych przepisów jako zakazu korzystania z telefonu przez ucznia od momentu wyjścia z domu aż do powrotu do domu.

A co z terenem szkoły po lekcjach?

Tutaj pojawia się ważne rozróżnienie.

Ustawa nie mówi po prostu, że zakaz obowiązuje zawsze i w każdych okolicznościach na całym terenie należącym do szkoły.

Art. 98a ust. 1 wiąże zakaz z pobytem ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

Dlatego przy ocenie konkretnej sytuacji trzeba sprawdzić nie tylko miejsce, ale również charakter pobytu ucznia.

Przykład: boisko szkolne udostępnione mieszkańcom

Szkoła kończy zajęcia o godzinie 15:00. Po tej godzinie boisko zostaje udostępnione mieszkańcom osiedla. W sobotę i niedzielę również mogą z niego korzystać mieszkańcy.

Uczeń przychodzi tam po południu albo w weekend, żeby prywatnie pograć w piłkę.

W takiej sytuacji nie uczestniczy w zajęciach organizowanych przez szkołę ani nie korzysta z boiska w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych.

Sam fakt, że boisko znajduje się na terenie szkoły, nie oznacza automatycznie, że ustawowy zakaz korzystania z telefonu obejmuje ucznia również w tym momencie.

Nie chodzi przy tym o to, że uczeń „traci status ucznia”. Nadal jest uczniem tej szkoły. Istotne jest to, w jakiej sytuacji korzysta z danego miejsca i czy jego pobyt jest objęty zakresem art. 98a.

Poza szkołą nie zawsze oznacza jednak swobodę

Z drugiej strony nie można przyjąć zasady, że po przekroczeniu bramy szkoły telefon jest zawsze dozwolony.

Art. 98a obejmuje również zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły.

Jeżeli więc klasa wychodzi ze szkoły na zajęcia edukacyjne do muzeum, biblioteki, centrum nauki czy innego miejsca, uczniowie nadal mogą podlegać ustawowemu zakazowi korzystania z telefonu.

Decydujące jest wówczas nie to, że znajdują się poza terenem szkoły, lecz to, że uczestniczą w zajęciach edukacyjnych organizowanych przez szkołę.

To istotna różnica między prywatnym czasem ucznia a aktywnością organizowaną przez szkołę.

A co z wycieczką szkolną?

Wycieczki zostały potraktowane przez ustawodawcę odrębnie.

Art. 98a ust. 3 przewiduje odrębne zasady dotyczące korzystania z telefonów podczas wycieczek szkolnych. Szczegółowe warunki określa statut szkoły, który może również wskazać sytuacje, w których korzystanie z telefonu jest zakazane.

Dlatego wycieczki nie należy automatycznie traktować tak samo jak zwykłego wyjścia ucznia ze szkoły.

Czy przed lekcjami też obowiązuje zakaz?

Jeżeli uczeń znajduje się już na terenie szkoły w ramach pobytu objętego art. 98a, zakaz może obejmować również czas przed rozpoczęciem zajęć oraz przerwy.

To właśnie dlatego nowe przepisy mają znaczenie nie tylko podczas samych lekcji. Szerzej omawiamy ten problem w artykule „Telefony podczas przerw szkolnych. Co dokładnie zmienia ustawa od 1 września 2026 r.?”.

Szersze omówienie całego systemu znajduje się również w kompletnym przewodniku po zakazie telefonów w szkołach od 1 września 2026 r..

Gdzie więc przebiega granica?

Sytuacja	Ustawowy zakaz z art. 98a
Droga z domu do szkoły	Nie
Droga ze szkoły do domu	Nie
Pobyt na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych	Tak
Przerwa w czasie takiego pobytu	Tak
Zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły	Tak
Prywatny czas ucznia poza szkołą	Nie
Prywatne korzystanie z boiska szkolnego udostępnionego mieszkańcom po zakończeniu zajęć	Nie
Prywatne korzystanie z takiego boiska w weekend	Nie
Zajęcia organizowane przez szkołę na boisku lub poza nim	Tak
Wycieczka szkolna	Odrębne zasady

Nie chodzi więc o „zakaz telefonu dla ucznia przez cały dzień”

To jedna z najważniejszych konsekwencji brzmienia nowych przepisów.

Ustawa nie wprowadza generalnego zakazu używania telefonu przez dziecko, które jest uczniem szkoły podstawowej. Zakazuje korzystania z telefonu w określonych sytuacjach związanych z działalnością szkoły.

Dlatego przy ocenie konkretnej sytuacji warto zadać dwa pytania:

1. Gdzie znajduje się uczeń?

Czy jest na terenie szkoły, czy poza nim?

2. W jakim charakterze tam przebywa?

Czy uczestniczy w zajęciach dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych albo w zajęciach edukacyjnych organizowanych przez szkołę, czy też korzysta z czasu prywatnego?

Dopiero odpowiedź na oba pytania pozwala właściwie ocenić, czy dana sytuacja mieści się w ustawowym zakazie.

Ustawa a statut szkoły

Warto również odróżnić ustawowy zakaz od szczegółowych zasad obowiązujących w konkretnej szkole.

Nowe przepisy pozostawiają szkołom określone decyzje organizacyjne. Dotyczy to między innymi sposobu przechowywania telefonów oraz zasad korzystania z nich podczas wycieczek.

Więcej o tym, jakie rozwiązania może wybrać szkoła, pisaliśmy w artykule „Etui na telefon, szafka czy depozyt? Porównanie rozwiązań dla szkół przed 1 września 2026 r.”.

Warto pamiętać, że ustawa nie narzuca jednego sposobu organizacji przechowywania telefonów. Szkoła może wybrać rozwiązanie odpowiednie do swojej organizacji pracy.

Jednym z możliwych rozwiązań są zamykane etui Strefa Offline, które pozwalają uczniowi zachować telefon przy sobie, jednocześnie uniemożliwiając korzystanie z niego w czasie objętym zakazem. To rozwiązanie organizacyjne, a nie element samego ustawowego zakazu – wybór sposobu wdrożenia pozostaje po stronie szkoły.

Podsumowanie

Uczeń może korzystać z telefonu w drodze do szkoły i w drodze ze szkoły do domu.

Może również korzystać z telefonu podczas prywatnego korzystania z boiska znajdującego się na terenie szkoły, jeżeli szkoła udostępniła je mieszkańcom, a uczeń nie uczestniczy w tym czasie w zajęciach ani aktywności organizowanej przez szkołę.

Inaczej będzie podczas zajęć organizowanych przez szkołę – także wtedy, gdy odbywają się poza jej terenem.

Najważniejsze jest więc nie samo pytanie „Czy uczeń jest na terenie szkoły?” ale „Czy jego pobyt w tym miejscu pozostaje objęty sytuacjami wskazanymi w art. 98a Prawa oświatowego?”

To właśnie ta granica pozwala odróżnić szkolny czas objęty ustawowym zakazem od prywatnego czasu ucznia.