Projekt zakazu korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych przeszedł istotne zmiany po konsultacjach publicznych.
Jedną z najważniejszych było dodanie przepisów dotyczących organizowania miejsc przechowywania telefonów przez szkoły.
Nie było tego w pierwszych wersjach projektu.
Dlaczego Ministerstwo Edukacji zdecydowało się na taką zmianę? Odpowiedź można znaleźć w dokumentach opublikowanych podczas procesu legislacyjnego.
Pierwotny projekt koncentrował się na zakazie korzystania
Początkowo projekt skupiał się przede wszystkim na zakazie korzystania z telefonów przez uczniów szkół podstawowych.
Pojawił się jednak praktyczny problem.
Wielu uczestników konsultacji zwróciło uwagę, że sam zakaz nie odpowiada na pytanie:
Co szkoła ma zrobić z telefonami uczniów?
Jeżeli telefon ma być wyłączony z używania przez kilka lub kilkanaście godzin dziennie, pojawia się kwestia jego przechowywania.
W konsultacjach pojawiły się pytania o praktyczne wdrożenie
Uczestnicy konsultacji zwracali uwagę m.in. na:
- sposób egzekwowania zakazu,
- odpowiedzialność za urządzenia,
- ochronę prywatności uczniów,
- organizację przechowywania telefonów,
- możliwość powstawania sporów między szkołą a rodzicami.
W praktyce dyskusja bardzo szybko przestała dotyczyć wyłącznie zakazu korzystania z telefonów.
Zaczęła dotyczyć organizacji całego procesu.
MEN postanowiło stworzyć podstawę prawną dla depozytów
Po konsultacjach projekt został rozszerzony.
Pojawiły się przepisy pozwalające dyrektorowi:
- zorganizować miejsce lub miejsca przechowywania telefonów,
- określić zasady odkładania urządzeń,
- określić zasady odbierania urządzeń.
To ważna zmiana.
Oznacza bowiem, że ustawodawca dostrzegł potrzebę stworzenia formalnej podstawy dla rozwiązań stosowanych już wcześniej przez część szkół.
MEN nie uczyniło depozytu obowiązkowym
To jedna z najważniejszych informacji wynikających z dokumentów konsultacyjnych.
Ministerstwo wielokrotnie podkreślało, że projekt dotyczy korzystania z telefonów, a nie obowiązkowego sposobu ich przechowywania.
Oznacza to, że szkoła:
- może utworzyć depozyt,
- ale nie musi tego robić i egzekować ustawowy zakaz w inny sposób.
Wybór konkretnego rozwiązania pozostawiono szkołom.
Pojawił się temat prywatności uczniów
W konsultacjach zwracano również uwagę na ochronę danych i prywatności uczniów.
Telefony zawierają:
- zdjęcia,
- wiadomości,
- dane logowania,
- prywatną korespondencję.
Dlatego po konsultacjach projekt został uzupełniony o odniesienia do bezpieczeństwa urządzeń i ochrony prywatności uczniów.
To pokazuje, że ustawodawca dostrzegł ryzyka związane z przechowywaniem dużej liczby telefonów przez szkoły.
Pojawiły się pytania o odpowiedzialność za telefony
Jedna z uwag zgłoszonych podczas konsultacji dotyczyła odpowiedzialności za urządzenia przechowywane przez szkołę.
W odpowiedzi MEN wskazało, że zagadnienie odpowiedzialności za telefony jest już regulowane przez Kodeks cywilny i nie wymaga tworzenia odrębnych przepisów.
Resort nie zdecydował się więc na wprowadzenie specjalnych zasad odpowiedzialności dotyczących szkolnych depozytów.
Co oznacza to dla dyrektorów?
Po konsultacjach projekt stał się znacznie bardziej szczegółowy.
Jednocześnie większość obowiązków organizacyjnych pozostawiono szkołom.
To dyrektor będzie musiał zdecydować:
- czy tworzyć depozyt,
- jak zorganizować przechowywanie urządzeń,
- jak zabezpieczyć prywatność uczniów,
- jak przygotować procedury odbierania i wydawania telefonów.
W praktyce oznacza to dużą swobodę, ale również dużą odpowiedzialność organizacyjną.
Największa zmiana po konsultacjach
Najważniejszy wniosek z dokumentów legislacyjnych jest prosty.
Po konsultacjach publicznych projekt przestał być wyłącznie projektem zakazu korzystania z telefonów.
Stał się również projektem regulującym sposób organizacji ich przechowywania.
To właśnie dlatego pojawiły się przepisy dotyczące:
- miejsc przechowywania,
- zasad odkładania telefonów,
- zasad odbierania telefonów,
- udziału rady rodziców i rady pedagogicznej w podejmowaniu decyzji.
Strefa Offline jako odpowiedź na problemy wskazane w konsultacjach
Wiele uwag zgłaszanych podczas konsultacji dotyczyło kwestii organizacyjnych związanych z przechowywaniem telefonów.
Strefa Offline została zaprojektowana właśnie po to, aby ograniczyć korzystanie z urządzeń bez konieczności tworzenia centralnego depozytu.
System wykorzystuje specjalne zamykane etui magnetyczne – magnetyczne saszetki na telefony. Telefon pozostaje przy uczniu przez cały dzień, ale nie może być używany bez odblokowania etui.
Dzięki temu szkoła nie musi organizować miejsca przechowywania setek urządzeń ani codziennie zajmować się ich odbieraniem i wydawaniem.
Podsumowanie
Przepisy dotyczące depozytów telefonów nie znalazły się w projekcie przypadkowo. Zostały dodane po konsultacjach publicznych, podczas których uczestnicy zwracali uwagę na praktyczne problemy związane z wdrożeniem zakazu.
To pokazuje, że największym wyzwaniem nowych regulacji może okazać się nie sam zakaz korzystania z telefonów, ale wybór sposobu jego codziennej realizacji w szkole.