Od 1 września 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych w szkołach. W przypadku szkół ponadpodstawowych, w tym liceów, techników i szkół branżowych, zasady różnią się jednak od tych, które ustawowo dotyczą szkół podstawowych.
W liceum nie wprowadzono automatycznego ustawowego zakazu korzystania z telefonu. Szkoła ponadpodstawowa może w swoim statucie wprowadzić zakaz korzystania z telefonów albo określić inne warunki ich używania. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało osobny przewodnik, który wyjaśnia, jak należy rozumieć nowe przepisy i jakie rozwiązania może przyjąć szkoła.
>> Tutaj znajdziesz Przewodniki MEN dotyczące korzystania z telefonów w szkołach
Czy w liceum obowiązuje zakaz telefonów?
Nie ma jednego, ustawowego zakazu korzystania z telefonów, który automatycznie obowiązywałby we wszystkich liceach.
W szkołach ponadpodstawowych to statut szkoły określa warunki korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych. Szkoła może zdecydować się na:
- całkowity zakaz korzystania z urządzeń,
- zakaz obowiązujący tylko w określonych sytuacjach,
- ograniczenie korzystania z urządzeń do wybranych miejsc lub części dnia,
- inne zasady określające, kiedy i w jaki sposób uczeń może korzystać z telefonu.
Jednocześnie statut nie może pozostawić tej kwestii całkowicie nieuregulowanej. Musi określać warunki korzystania z urządzeń albo ustanawiać ich zakaz.
Oznacza to, że odpowiedź na pytanie „czy w liceum jest zakaz telefonów?” może być różna w zależności od statutu konkretnej szkoły.
Jakich urządzeń dotyczą nowe zasady?
Przepisy nie odnoszą się wyłącznie do smartfonów.
Pojęcie urządzeń objętych regulacją obejmuje telefony oraz inne urządzenia elektroniczne umożliwiające komunikację na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku. W przewodniku MEN wskazano m.in.:
- telefony komórkowe,
- laptopy,
- tablety,
- smartwatche,
- aparaty fotograficzne,
- dyktafony,
- radiotelefony i krótkofalówki.
Nie oznacza to natomiast objęcia regulacją każdego urządzenia elektronicznego. Przykładowo zwykły zegarek, standardowy kalkulator czy urządzenie służące do pomiarów medycznych nie są traktowane w ten sam sposób.
Dlatego przygotowując statut liceum, warto dokładnie określić, jakich urządzeń dotyczą przyjęte zasady.
Kiedy zakaz lub ograniczenie korzystania z telefonu może obowiązywać?
Jeżeli liceum wprowadzi zakaz albo ograniczenia, mogą one dotyczyć całego pobytu ucznia w szkole związanego z realizacją zadań edukacyjnych, dydaktycznych i opiekuńczych.
W praktyce oznacza to, że statut może regulować korzystanie z urządzeń nie tylko podczas lekcji, ale również podczas przerw. Zasady mogą także odnosić się do zajęć edukacyjnych organizowanych poza szkołą.
Szkoła nie może jednak na tej podstawie regulować korzystania z telefonu w czasie, który nie jest związany z jej działalnością, np. gdy po godzinach udostępnia mieszkańcom swoją infrastrukturę sportową.
Czy liceum może całkowicie zakazać telefonów?
Tak.
Szkoła ponadpodstawowa może zdecydować, że korzystanie z telefonów i innych objętych regulacją urządzeń będzie całkowicie zabronione. Może też wybrać mniej restrykcyjny model i określić konkretne warunki korzystania z urządzeń.
Decyzja należy do szkoły i powinna zostać odpowiednio zapisana w statucie.
Warto przy tym pamiętać, że zakaz korzystania z telefonu nie oznacza zakazu przynoszenia telefonu do szkoły. Przewodnik MEN wskazuje, że szkoła może regulować korzystanie z urządzenia, ale nie może wprowadzić zakazu samego przynoszenia telefonu do szkoły.
Trzy wyjątki od zakazu korzystania z telefonu
Jeżeli liceum wprowadzi zakaz korzystania z telefonów, musi uwzględnić wyjątki określone w przepisach.
1. Zgoda nauczyciela
Uczeń może korzystać z urządzenia za zgodą nauczyciela, jeżeli jest to potrzebne:
- do realizacji programu nauczania,
- do sprawdzenia wiedzy,
- do pilnego kontaktu z rodzicem.
Zgoda nauczyciela może mieć również charakter ustny i nie musi ograniczać się wyłącznie do czasu trwania lekcji.
2. Zgoda dyrektora ze względu na zdrowie lub szczególne potrzeby
Drugi wyjątek dotyczy uczniów, którzy ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność albo inne szczególne potrzeby muszą mieć możliwość korzystania z urządzenia.
W przypadku ucznia niepełnoletniego z wnioskiem może wystąpić rodzic. Uczeń pełnoletni może wystąpić samodzielnie.
Zgoda dyrektora może zostać udzielona na określony czas albo bezterminowo. Nie zawsze konieczne jest przedstawianie dokumentacji medycznej, jeżeli nie jest ona potrzebna do rozpatrzenia konkretnej sytuacji.
3. Bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub mienia
Trzeci wyjątek dotyczy sytuacji, w której występuje bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
W takim przypadku uczeń może skorzystać z urządzenia bez uzyskiwania wcześniejszej zgody, aby zgłosić zagrożenie.
Czy liceum musi organizować depozyt telefonów?
Nie.
Przepisy nie nakazują każdemu liceum tworzenia centralnego depozytu telefonów. Szkoła może jednak zdecydować się na zorganizowanie miejsca lub miejsc przechowywania urządzeń.
MEN wskazuje różne możliwości organizacyjne. Telefony mogą być przechowywane m.in. w sekretariacie, w wyznaczonym miejscu w sali lekcyjnej, w szafkach uczniowskich albo w indywidualnych zamykanych etui.
To ważne rozróżnienie: depozyt jest jednym z możliwych sposobów realizacji przyjętych zasad, a nie obowiązkowym elementem każdego liceum.
Telefon w plecaku – czy to możliwe?
Tak, jeżeli odpowiada to zasadom przyjętym przez szkołę.
Przewodnik MEN wskazuje, że jednym z możliwych rozwiązań jest przechowywanie telefonu w plecaku lub szkolnej szafce, jeżeli szkoła nie organizuje innego sposobu przechowywania urządzeń.
W praktyce szkoła musi więc odpowiedzieć nie tylko na pytanie, czy telefon może być używany, ale również na pytanie, gdzie uczeń ma go przechowywać w czasie obowiązywania zakazu lub ograniczenia.
Czy szkoła może wprowadzić zamykane etui na telefon?
Tak. Przewodnik MEN wymienia indywidualne etui zamykane za pomocą specjalnej bazy magnetycznej jako jeden z możliwych sposobów organizacji przechowywania telefonów.
Takie rozwiązanie różni się od klasycznego depozytu. Telefon pozostaje przy uczniu, a szkoła nie musi tworzyć centralnego miejsca, w którym przechowywane są wszystkie urządzenia.
Etui na telefon dla szkół – Strefa Offline
W przypadku systemu Strefa Offline uczeń otrzymuje własne zamykane etui, w którym przechowuje telefon. Etui otwiera się przy przeznaczonej do tego bazie magnetycznej. Jest to więc rozwiązanie organizacyjne, które liceum może rozważyć przy projektowaniu sposobu egzekwowania własnych zasad.
Nie oznacza to jednak, że konkretne etui jest wymagane przez przepisy. MEN nie wskazuje jednego obowiązkowego systemu przechowywania telefonów.
Czy liceum musi odebrać telefon uczniowi?
Nie.
Szkoła może przyjąć rozwiązanie, w którym telefon jest odkładany w wyznaczonym miejscu, przechowywany w szafce, pozostaje w plecaku albo znajduje się w indywidualnym zamykanym etui.
Przewodnik MEN podkreśla, że szkoła ma w tym zakresie pewną swobodę organizacyjną. Jednocześnie sposób postępowania powinien być jasno określony, tak aby uczeń wiedział, gdzie telefon ma się znajdować i kiedy może go odebrać lub użyć.
Co, jeśli szkoła tworzy miejsce przechowywania telefonów?
Jeżeli liceum zdecyduje się zorganizować miejsce lub miejsca przechowywania urządzeń, musi zadbać zarówno o ich bezpieczeństwo, jak i o prywatność uczniów.
MEN wskazuje, że przed utworzeniem takiego miejsca dyrektor powinien współpracować ze społecznością szkolną. Konieczne jest uzyskanie zgody rady pedagogicznej i rady rodziców oraz zasięgnięcie opinii samorządu uczniowskiego. W szkołach, w których nie funkcjonują te organy, stosuje się odpowiednie rozwiązania przewidziane dla danej szkoły.
Jeżeli szkoła zapewnia miejsce przechowywania, uczniowie są zobowiązani do odkładania tam urządzeń zgodnie z przyjętymi zasadami.
Szczegółowe rozwiązania dotyczące organizacji przechowywania powinny zostać opisane w zarządzeniu dyrektora – np. sposób oddawania i odbierania telefonu oraz zasady postępowania w przypadku problemów.
Czy szkoła odpowiada za przechowywany telefon?
Przewodnik MEN odnosi odpowiedzialność szkoły do ogólnych zasad prawa cywilnego. Szczególne znaczenie ma to w sytuacji, gdy szkoła sama organizuje miejsce przechowywania urządzeń.
Dlatego przy projektowaniu systemu przechowywania warto określić:
- gdzie telefon jest odkładany,
- kto odpowiada za organizację miejsca,
- kiedy urządzenie jest przyjmowane,
- kiedy może zostać odebrane,
- jak zabezpieczone są telefony,
- jak chroniona jest prywatność uczniów.
MEN zwraca uwagę, że miejsce przechowywania powinno zapewniać bezpieczeństwo urządzeń i chronić prywatność, w szczególności przed nieuprawnionym dostępem do zawartości telefonu.
Jakie zasady obowiązują podczas wycieczek i w internacie?
To jeden z elementów, które liceum powinno szczególnie dokładnie przeanalizować.
W szkołach ponadpodstawowych statut powinien określać również zasady korzystania z urządzeń podczas wycieczek szkolnych oraz – jeżeli szkoła prowadzi internat – podczas pobytu w internacie.
Jeżeli szkoła wprowadza tam zakaz korzystania z urządzeń, również należy uwzględnić ustawowe wyjątki dotyczące zgody nauczyciela, szczególnych potrzeb ucznia oraz bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.
Nie należy więc zakładać, że zasady obowiązujące podczas lekcji automatycznie rozwiązują kwestię telefonów podczas wycieczki czy pobytu w internacie.
Co grozi uczniowi za złamanie zakazu?
Przepisy nie wprowadzają jednego, szczegółowego katalogu kar za każde naruszenie zasad dotyczących telefonu.
Konsekwencje powinny wynikać z przepisów i statutu konkretnej szkoły. MEN wskazuje m.in. na:
- działania wychowawcze,
- upomnienie,
- kontrakt wychowawczy,
- obniżenie oceny zachowania,
- kary przewidziane w statucie.
Jednocześnie przewodnik MEN podkreśla, że nauczyciel nie może po prostu siłą odebrać uczniowi telefonu. Szkoła powinna określić procedurę postępowania w przypadku naruszenia zasad.
Dlatego sam zapis „telefonów nie wolno używać” nie rozwiązuje całego problemu. Potrzebna jest również jasna procedura reagowania na naruszenia.
Czy statut liceum trzeba zmienić?
Taką potrzebę należy sprawdzić w każdej szkole indywidualnie.
Szkoły ponadpodstawowe muszą mieć w statucie określone warunki korzystania z urządzeń albo ich zakaz. Jeżeli dotychczasowy statut już prawidłowo reguluje tę kwestię, zakres koniecznych zmian może być ograniczony.
MEN wskazuje, że statuty szkół powinny zostać dostosowane do nowych regulacji do 31 grudnia 2026 r.
Przy aktualizacji statutu liceum warto sprawdzić przede wszystkim:
- Czy statut określa zasady korzystania z telefonów i innych urządzeń?
- Czy szkoła chce wprowadzić całkowity zakaz, czy tylko ograniczenia?
- Czy zasady obejmują wszystkie urządzenia objęte ustawą?
- Czy uwzględniono ustawowe wyjątki?
- Jakie zasady obowiązują podczas wycieczek?
- Czy dotyczą również internatu, jeżeli szkoła go prowadzi?
- Czy szkoła zamierza organizować miejsce przechowywania telefonów?
- Czy sposób oddawania i odbierania urządzeń został opisany w odpowiedniej procedurze?
Zakaz telefonów to nie tylko kwestia regulaminu
Przewodnik MEN zwraca uwagę również na szerszy aspekt korzystania przez młodzież z technologii.
Programy profilaktyczno-wychowawcze szkół powinny uwzględniać potrzeby uczniów związane z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych i Internetu. Ważna jest również współpraca z rodzicami oraz edukacja dotycząca higieny cyfrowej i odpowiedzialnego korzystania z technologii.
Dlatego ograniczenie korzystania z telefonu może być tylko jednym z elementów szerszej polityki szkoły.
MEN wskazuje m.in. na możliwość prowadzenia działań dotyczących higieny cyfrowej, fonoholizmu, mediów społecznościowych, FOMO, koncentracji czy wpływu technologii na relacje między uczniami.
Co zamiast telefonu podczas przerw?
Jeżeli liceum zdecyduje się na ograniczenie korzystania z telefonów również podczas przerw, warto zaplanować, co uczniowie będą mogli robić w tym czasie.
Przewodnik MEN wskazuje przykłady takich aktywności jak:
- strefy sportowe,
- tenis stołowy,
- gry planszowe,
- miejsca do spokojnego odpoczynku,
- aktywność ruchowa,
- taniec,
- czytanie,
- miejsca do relaksu.
Nie chodzi więc wyłącznie o odebranie uczniom możliwości korzystania z telefonu, ale również o stworzenie warunków do spędzania przerw bez urządzeń.
Jak liceum może przygotować się do nowych zasad?
Przewodnik MEN można potraktować jako praktyczną listę kwestii, które szkoła powinna przeanalizować.
Krok 1. Sprawdzenie obecnego statutu
Najpierw należy sprawdzić, jakie zasady dotyczące telefonów już obowiązują i czy odpowiadają nowym przepisom.
Krok 2. Wybór modelu
Szkoła powinna zdecydować, czy chce wprowadzić:
- całkowity zakaz,
- częściowe ograniczenie,
- czy inne warunki korzystania z urządzeń.
Krok 3. Określenie wyjątków
W statucie i procedurach trzeba uwzględnić ustawowe wyjątki dotyczące zgody nauczyciela, szczególnych potrzeb ucznia oraz bezpośredniego zagrożenia.
Krok 4. Ustalenie sposobu przechowywania
Jeżeli telefon ma być odkładany, szkoła powinna zdecydować, czy będzie to:
- plecak,
- szafka uczniowska,
- wyznaczone miejsce w sali,
- centralne miejsce przechowywania,
- indywidualne zamykane etui,
- inne rozwiązanie dopasowane do organizacji szkoły.
Krok 5. Ustalenie procedury
Należy jasno określić, co uczeń robi z telefonem, kiedy może go odzyskać i jak szkoła reaguje na naruszenie zasad.
Krok 6. Poinformowanie społeczności szkolnej
MEN wskazuje na znaczenie konsultacji z rodzicami, uczniami i nauczycielami. Pozwala to wcześniej wyjaśnić zasady i ograniczyć liczbę sytuacji spornych.
Etui, szafka czy depozyt – które rozwiązanie wybrać?
Nie ma jednego rozwiązania odpowiedniego dla każdego liceum.
Szkoła, która chce ograniczyć korzystanie z telefonów, powinna uwzględnić m.in. liczbę uczniów, liczbę budynków, organizację przerw, sposób prowadzenia zajęć oraz to, czy urządzenia mają pozostać przy uczniach.
Właśnie dlatego warto porównać różne modele organizacyjne przed podjęciem decyzji.
Etui na telefon, szafka czy depozyt? Porównanie rozwiązań dla szkół
Jeżeli szkoła wybiera zamykane etui, rozwiązanie może być szczególnie przydatne tam, gdzie telefon ma pozostać przy uczniu, ale jednocześnie ma być fizycznie niedostępny podczas obowiązywania zakazu.
Liceum a szkoła podstawowa – najważniejsza różnica
Najważniejszą różnicą jest sposób ustanowienia zakazu.
| Szkoła podstawowa | Szkoła ponadpodstawowa |
|---|---|
| Ustawa wprowadza ustawowy zakaz korzystania z telefonów i określonych urządzeń | Szkoła może wprowadzić zakaz albo określić inne warunki korzystania |
| Zakaz wynika bezpośrednio z przepisów | Zasady korzystania określa statut szkoły |
| Ustawa określa podstawowe zasady i wyjątki | Szkoła ma większą swobodę w wyborze modelu |
| Możliwe jest zorganizowanie miejsca przechowywania | Możliwe jest zorganizowanie miejsca przechowywania |
| Obowiązują ustawowe wyjątki | Ustawowe wyjątki trzeba uwzględnić również przy zakazie wprowadzonym przez szkołę |
MEN przygotowało osobne przewodniki dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych właśnie dlatego, że zakres i sposób stosowania nowych regulacji jest w tych dwóch typach szkół odmienny. (Gov.pl)
Co najważniejszego wynika z przewodnika MEN dla liceów?
Najważniejsza informacja jest prosta: w liceum nie ma automatycznego ustawowego zakazu telefonów takiego jak w szkole podstawowej.
Szkoła ponadpodstawowa musi jednak uregulować zasady korzystania z telefonów i innych objętych przepisami urządzeń. Może wprowadzić całkowity zakaz, ograniczenia albo inne warunki korzystania.
Jeżeli zdecyduje się na zakaz, musi uwzględnić ustawowe wyjątki. Jeżeli organizuje przechowywanie telefonów, musi zadbać o bezpieczeństwo urządzeń i prywatność uczniów oraz odpowiednio ustalić procedurę.
Dlatego pytanie „czy w liceum będzie zakaz telefonów?” nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich szkół. Ostateczne zasady zależą od decyzji konkretnej szkoły i zapisów jej statutu.
Dla dyrektora ważniejsze od samego wyboru „zakaz albo brak zakazu” jest więc przygotowanie całego modelu: jakie urządzenia obejmują zasady, kiedy zakaz obowiązuje, jakie są wyjątki, gdzie uczeń przechowuje telefon i jak szkoła reaguje na naruszenia.
Jak wdrożyć zakaz telefonów w szkole krok po kroku? Praktyczny przewodnik dla dyrektora
Skąd wziąć etui zgodne z nowymi przepisami
Jeśli Twoja szkoła szuka gotowego, sprawdzonego rozwiązania spełniającego wszystkie wymogi ustawy, warto zapoznać się z ofertą Strefa Offline, dostawcy etui do przechowywania telefonów, z którego korzysta już rosnąca liczba szkół publicznych i prywatnych w całej Polsce. Oferta obejmuje nie tylko same etui, ale też komplet dokumentów wdrożeniowych, gotowe regulaminy dla uczniów i rodziców oraz opiekuna wdrożenia po stronie Strefa Offline, co znacznie skraca czas potrzebny dyrektorowi na przygotowanie całej procedury.
Źródło
Ministerstwo Edukacji Narodowej – „Przewodniki o ustawie regulującej korzystanie z telefonów w szkołach i przedszkolach”, 27 sierpnia 2026 r. (Gov.pl)
Przewodnik MEN dla szkół ponadpodstawowych
Podstawa prawna: ustawa z 3 lipca 2026 r. regulująca korzystanie z telefonów i innych urządzeń elektronicznych w szkołach i przedszkolach. (Gov.pl)