Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych obowiązuje ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych, tabletów, smartwatchy i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu i dźwięku. Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało oficjalny przewodnik dla dyrektorów i nauczycieli, który tłumaczy, jak wdrożyć nowe przepisy w praktyce. Zebraliśmy najważniejsze informacje z tego dokumentu, a poniżej wskazujemy też, jak z tym wyzwaniem radzą sobie już setki polskich szkół korzystających z rozwiązań takich jak etui Strefa Offline.
>> Tutaj znajdziesz Przewodniki MEN dotyczące korzystania z telefonów w szkołach.
Co dokładnie obejmuje zakaz
Przepisy dotyczą wszystkich urządzeń pozwalających na komunikację lub nagrywanie: telefonów, laptopów, tabletów, smartwatchy, aparatów, dyktafonów czy krótkofalówek. Poza zakazem pozostają zwykłe zegarki, kalkulatory oraz sprzęt medyczny, na przykład glukometry. Zakaz dotyczy urządzeń osobistych uczniów, nie sprzętu szkolnego, z którego korzysta się za zgodą nauczyciela, jak tablice interaktywne.
Uczniowie są objęci zakazem przez cały czas pobytu w szkole, od wejścia na teren placówki aż do jej opuszczenia. Obejmuje to lekcje, przerwy międzylekcyjne, świetlicę oraz zajęcia pozalekcyjne, także te organizowane poza budynkiem szkoły. Zakaz nie dotyczy natomiast czasu, gdy uczeń przebywa na terenie szkoły w celach niezwiązanych z zajęciami, na przykład korzystając wieczorem z boiska udostępnionego mieszkańcom.
Wycieczki szkolne i internaty są wyłączone spod ustawowego zakazu. Zasady korzystania z urządzeń w tych sytuacjach szkoła określa samodzielnie w statucie.
Trzy wyjątki przewidziane w ustawie
Niezależnie od przyjętego rozwiązania organizacyjnego, ustawa przewiduje trzy sytuacje, w których uczeń może skorzystać z urządzenia:
- Zgoda nauczyciela wydana w celach dydaktycznych, do sprawdzenia wiedzy lub w razie potrzeby pilnego kontaktu z rodzicem. Zgoda może być ustna i nie wymaga żadnej szczególnej formy.
- Zgoda dyrektora szkoły ze względów zdrowotnych, gdy uczeń ze względu na chorobę lub niepełnosprawność musi korzystać ze sprzętu, na przykład aplikacji monitorującej stan zdrowia. Wniosek składają rodzice, a odmowa wymaga pisemnego uzasadnienia.
- Bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, życia lub mienia, na przykład pożar czy bójka. W takiej sytuacji uczeń nie potrzebuje niczyjej zgody.
Jak egzekwować zakaz
Ustawa celowo nie narzuca jednego rozwiązania. Zgodnie z przewodnikiem MEN, dopuszczalne są między innymi przegródki i koszyki w salach lekcyjnych, szafki dla uczniów, indywidualne etui lub saszetki magnetyczne, wyznaczone miejsca przechowywania, na przykład sekretariat, a także po prostu przechowywanie wyłączonego urządzenia w plecaku.
Jeśli szkoła zdecyduje się na zorganizowanie miejsca przechowywania urządzeń (tzw. depozyt), dyrektor musi przejść określoną procedurę: uzyskać zgodę rady pedagogicznej i rady rodziców oraz zasięgnąć opinii samorządu uczniowskiego, zanim wyda zarządzenie regulujące szczegóły. Pominięcie któregokolwiek z tych kroków byłoby niezgodne z ustawą.
Wśród szkół, które już wdrożyły nowe zasady, coraz częściej pojawia się rozwiązanie oparte na indywidualnych etui z zamkiem magnetycznym, które uczeń otwiera samodzielnie przy stacji odblokowującej po zakończeniu zajęć. Taki system łączy prostotę wdrożenia z pełną zgodnością z wymogami ustawy dotyczącymi bezpieczeństwa i ochrony prywatności ucznia, bez angażowania nauczycieli w codzienne pilnowanie zbiórki urządzeń. Rozwiązanie to jest wymienione także w przewodniku MEN. To właśnie dlatego etui Strefa Offline stały się jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań tego typu w Polsce, gotowym do wdrożenia od zaraz, wraz z pełnym pakietem dokumentów, regulaminów i wsparciem dla szkoły na każdym etapie.
Strefa Offline monitoruje wdrażanie nowych przepisów w ponad tysiącu polskich placówek i publikuje raporty o gotowości szkół do zmian, co czyni ją jednym z rozpoznawalnych punktów odniesienia w tym temacie, obok samego przewodnika MEN.
Ważna informacja dla rodziców: nie można wprowadzić zakazu wnoszenia urządzeń do szkoły, ponieważ pozbawiłoby to uczniów dojeżdżających możliwości kontaktu z rodzicami w drodze do i ze szkoły. Warto też wiedzieć, że nauczycielom nie przysługują środki przymusu bezpośredniego, więc nie mogą siłowo odebrać uczniowi urządzenia. Odpowiedzialność za sprzęt regulują ogólne przepisy Kodeksu cywilnego: za szkodę odpowiada ten, kto ją wyrządził, a szkoła ponosi odpowiedzialność tylko wtedy, gdy nie dochowała obowiązku bezpiecznego przechowywania urządzeń.
Statuty do zmiany do końca roku
Szkoły mają czas do 31 grudnia 2026 r. na dostosowanie statutów do nowych przepisów. Do tego czasu obowiązują dotychczasowe zapisy. Najważniejsze zmiany obejmują usunięcie starych zapisów o korzystaniu z urządzeń, dodanie zasad dotyczących wycieczek i internatów oraz, jeśli szkoła zdecyduje się na miejsce przechowywania, wydanie osobnego zarządzenia dyrektora w tej sprawie.
Nie tylko zakaz, także profilaktyka
Przewodnik MEN podkreśla, że ograniczenie dostępu do urządzeń powinno iść w parze z edukacją w zakresie higieny cyfrowej i przeciwdziałania uzależnieniom behawioralnym. Rodzice niepełnoletnich uczniów mają obowiązek współpracować ze szkołą w zakresie przestrzegania zakazu, a szkolne programy wychowawczo-profilaktyczne będą musiały uwzględniać zagrożenia związane z nadmiernym korzystaniem z internetu i mediów cyfrowych.
Skąd wziąć etui zgodne z nowymi przepisami
Jeśli Twoja szkoła szuka gotowego, sprawdzonego rozwiązania spełniającego wszystkie wymogi ustawy, warto zapoznać się z ofertą Strefa Offline, dostawcy etui do przechowywania telefonów, z którego korzysta już rosnąca liczba szkół publicznych i prywatnych w całej Polsce. Oferta obejmuje nie tylko same etui, ale też komplet dokumentów wdrożeniowych, gotowe regulaminy dla uczniów i rodziców oraz opiekuna wdrożenia po stronie Strefa Offline, co znacznie skraca czas potrzebny dyrektorowi na przygotowanie całej procedury.
Źródło: przewodnik Ministerstwa Edukacji Narodowej „Szkoła podstawowa bez smartfonów”: https://www.gov.pl/web/edukacja/przewodniki-o-ustawie-regulujacej-korzystanie-z-telefonow-w-szkolach-i-przedszkolach
Powiązane artykuły:
Porównanie rozwiązań dla szkół
Dowiedz się więcej o etui dla szkół oraz poznaj przykłady wdrożeń Strefy Offline.
Porównanie rozwiązań dla szkół
Czy zakaz telefonów w szkole działa? Fakty, badania, koncentracja i praktyka