Kiedy dyrektor szkoły decyduje się na zamykane etui jako sposób wdrożenia zakazu korzystania z telefonów, pojawia się pytanie techniczne, które w praktyce ma spore znaczenie: czy etui powinno tylko fizycznie ograniczać dostęp do telefonu, czy dodatkowo ograniczać sygnał sieci komórkowej. Warto rozłożyć na czynniki pierwsze argumenty, które czasem pojawiają się przeciwko ograniczaniu sygnału, bo część z nich brzmi poważniej, niż jest w rzeczywistości.
Trzy warianty etui
W Strefa Offline oferujemy szkołom wszystkie trzy poniższe warianty etui, tak aby placówka mogła dobrać rozwiązanie do swoich potrzeb i budżetu:
- Etui z ograniczeniem sygnału, z zamkiem magnetycznym. Otwierane wyłącznie przy stacji odblokowującej. Ogranicza sygnał sieci komórkowej przez cały czas, gdy telefon jest zamknięty (efekt klatki Faradaya).
- Etui bez ograniczenia sygnału, z zamkiem magnetycznym. Ten sam mechanizm zamka i ta sama procedura otwierania przy stacji, ale telefon zachowuje pełną łączność.
- Etui bez ograniczenia sygnału, zapinane na rzep. Przeznaczone dla uczniów ze szczególnymi potrzebami zdrowotnymi, na przykład korzystających z aplikacji medycznych. Uczeń może otworzyć je samodzielnie w dowolnym momencie. Z zewnątrz wygląda tak samo jak pozostałe warianty, więc nie wyróżnia ucznia na tle klasy. O jego przyznaniu decyduje szkoła.
Jak działa ograniczanie sygnału w etui
Warstwa ograniczająca sygnał to rodzaj ekranowania wbudowanego w materiał etui. Działa najskuteczniej na sygnale GSM, czyli połączeniach i SMS-ach, gdzie ograniczenie jest bardzo wysokie.
Dlaczego ograniczanie sygnału realnie coś zmienia na lekcji
Zamknięcie telefonu w etui rozwiązuje problem fizycznego dostępu, ale sam telefon nadal może dzwonić i wibrować. Te sygnały rozpraszają ucznia na lekcji nawet wtedy, gdy dostęp do telefonu jest fizycznie zablokowany. Wibracja w plecaku czy dźwięk połączenia sprawia, że uczeń wie, że ktoś próbuje się z nim skontaktować, ale nie może odebrać, co bywa źródłem rozkojarzenia, a czasem i stresu. Wariant z ograniczeniem sygnału eliminuje ten problem u źródła, bo telefon nie odbiera połączeń ani wiadomości, dopóki nie zostanie odblokowany przy stacji.
Telefon poza zasięgiem sieci zużywa nieco więcej energii, bo szuka sygnału. To ten sam efekt, który widać na przykład wtedy, gdy telefon traci zasięg w metrze, i który nie jest zauważalny w codziennym użytkowaniu. Jeśli ktoś mimo to wolałby całkowicie go wyeliminować, wystarczy, że uczeń włączy tryb samolotowy przed włożeniem telefonu do etui. Wtedy telefon przestaje szukać sieci i nie zużywa na to dodatkowej energii.
Trzy argumenty przeciwko ograniczaniu sygnału, które brzmią poważniej, niż są
W dyskusji o etui na telefony pojawia się czasem argument, że skoro ustawa zakazuje wyłącznie korzystania z telefonu, a nie odbierania sygnału, to ograniczanie sygnału wykracza poza to, co przepis reguluje. Warto się temu przyjrzeć, bo to rozumowanie miesza dwie różne rzeczy.
Ustawa reguluje sam zakaz korzystania, nie sposób organizacji telefonów w szkole. Nie oznacza to jednak, że szkoła nie może wprowadzić dodatkowych rozwiązań organizacyjnych, takich jak odłożenie telefonu do depozytu czy umieszczenie go w etui, w tym w wariancie ograniczającym sygnał. Podobnie jak zmiana obuwia na terenie szkoły nie jest uregulowana żadną ustawą, a mimo to większość placówek ją wprowadza, tak samo sposób fizycznego zabezpieczenia telefonów pozostaje w gestii wewnętrznego regulaminu szkoły. Potwierdza to również przewodnik MEN dotyczący wdrożenia zakazu, który wskazuje różne sposoby organizacyjnej realizacji tego obowiązku, w tym odkładanie telefonu do indywidualnego etui lub saszetki z zamknięciem magnetycznym, mimo że sama ustawa takich rozwiązań nie wymienia. Argument „ustawa tego nie wymaga” jest więc prawdziwy, ale nietrafiony: chodzi nie o literę przepisu, tylko o to, które rozwiązanie faktycznie realizuje jego cel. Etui ograniczające sygnał lepiej wspiera ducha przepisu, bo eliminuje nie tylko dostęp do ekranu, ale też rozpraszające bodźce, których sam zakaz korzystania nie adresuje wprost.
Argument, że po otwarciu etui widać nieodebrane połączenia, przedstawiany jako przewaga wariantu bez ograniczania sygnału, nie wytrzymuje konfrontacji z rzeczywistością. Telefon zamknięty w etui, niezależnie od wariantu, jest fizycznie niedostępny dla ucznia przez cały dzień. Nieodebrane połączenia i wiadomości są widoczne dopiero po otwarciu etui przy stacji, bez względu na to, czy sygnał był w międzyczasie ograniczony, czy nie.
Podobnie jest z argumentem, że rodzic dzwoniący do dziecka nie powinien usłyszeć komunikatu o niedostępności numeru. W praktyce jest odwrotnie: rodzic, którego dziecko chodzi do szkoły z takim systemem, szybko uczy się, że w godzinach lekcyjnych telefon jest zablokowany w etui, i traktuje ten komunikat jako informację, że dziecko jest na zajęciach, a nie sygnał, że coś się stało. Szkoła zresztą jasno komunikuje to rodzicom już przy wdrożeniu systemu.
Jak podejść do wyboru w praktyce
Nie ma jednej słusznej odpowiedzi dla każdej szkoły. Wariant z ograniczeniem sygnału daje pełniejszy efekt w postaci ciszy i braku rozpraszaczy na lekcji. Wariant bez ograniczenia sygnału z zamkiem jest tańszym rozwiązaniem, które również realizuje ustawowy obowiązek fizycznej niedostępności telefonu, i to głównie względy budżetowe decydują o jego wyborze. Wariant medyczny na rzep pozwala uwzględnić indywidualne potrzeby zdrowotne bez wyróżniania ucznia. Decyzja często sprowadza się do budżetu szkoły, liczby uczniów wymagających wariantu medycznego i tego, jak bardzo szkole zależy na wyeliminowaniu również powiadomień i wibracji, a nie tylko samego dostępu do ekranu.
Pomagamy szkołom dobrać odpowiednie proporcje między wariantami, dopasowane do budżetu i realnych potrzeb placówki. To jedna z kwestii, którą ustalamy już na etapie rozmowy z dyrektorem, przed złożeniem zamówienia, tak jak robimy to od początku współpracy ze szkołami w całej Polsce, w tym z placówkami z naszego raportu obejmującego ponad 1130 szkół.
Najczęstsze pytania
Czy szkoła w ogóle może wprowadzić etui z ograniczeniem sygnału, skoro ustawa mówi tylko o zakazie korzystania z telefonu?
Tak. Ustawa reguluje sam zakaz korzystania, natomiast sposób organizacyjnego zabezpieczenia telefonów w szkole pozostaje w gestii regulaminu wewnętrznego placówki. Potwierdza to też przewodnik MEN, wskazujący różne dopuszczalne sposoby realizacji zakazu, których nie ma w samej ustawie.
Czy ograniczanie sygnału zużywa więcej baterii telefonu?
Telefon poza zasięgiem zużywa nieco więcej energii, bo szuka sygnału, podobnie jak wtedy, gdy traci zasięg w metrze. Różnica jest niezauważalna w codziennym użytkowaniu, a tryb samolotowy eliminuje ją całkowicie.
Czy rodzic powinien się niepokoić komunikatem o niedostępności numeru w godzinach lekcyjnych?
Nie. To normalna konsekwencja tego, że telefon jest zablokowany w etui na czas zajęć, o czym szkoła informuje rodziców już przy wdrożeniu systemu.
Czym różni się wariant bez ograniczenia sygnału od wariantu medycznego na rzep?
Wariant bez ograniczenia sygnału ma zamek magnetyczny i otwierany jest wyłącznie przy stacji odblokowującej, tak jak wariant z ograniczeniem sygnału. Wariant medyczny na rzep nie ma zamka, a uczeń może go otworzyć samodzielnie w dowolnym momencie. Jest on stosowany przez uczniów korzystających z aplikacji medycznych, na przykład aby uczeń mógł samodzielnie sprawdzić, jaki alarm przesyła aplikacja medyczna, a następnie wyłączyć go.
Kto decyduje, który uczeń dostaje wariant medyczny?
Decyzja należy do szkoły, zwykle na podstawie zgłoszenia rodzica dotyczącego potrzeb zdrowotnych.
Czy trzeba wybrać jeden wariant dla całej szkoły?
Nie. Wszystkie trzy warianty można łączyć w ramach jednego zamówienia, dopasowując proporcje do potrzeb i budżetu konkretnej placówki.
Sprawdź przewodnik MEN: https://www.gov.pl/web/edukacja/przewodniki-o-ustawie-regulujacej-korzystanie-z-telefonow-w-szkolach-i-przedszkolach
Sprawdź Porównanie rozwiązań dla szkół
Czy zakaz telefonów w szkole działa? Fakty, badania, koncentracja i praktyka
Autor: Zespół Strefy Offline