Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży obowiązuje ustawowy zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych wskazanych w Prawie oświatowym. Przepisy nie określają jednak jednego sposobu, w jaki szkoła ma zorganizować przestrzeganie tego zakazu.
Nie wynika z nich ani obowiązek przechowywania telefonu w plecaku, ani obowiązek oddawania go do depozytu. Można więc rozważać również inne rozwiązania organizacyjne, których celem jest uniemożliwienie korzystania z telefonu podczas pobytu w szkole.
Jednym z nich może być obowiązek przechowywania telefonu w etui wydanym przez szkołę.
Zakaz dotyczy korzystania z telefonu, a nie jego posiadania
Art. 98a Prawa oświatowego zakazuje uczniom korzystania z telefonu podczas pobytu w szkole w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza szkołą.
Ustawa nie wprowadza natomiast generalnego zakazu posiadania telefonu przez ucznia. Nie mówi również, że telefon musi zostać pozostawiony w domu, oddany szkole albo przechowywany w określonym miejscu.
To istotne, ponieważ sposób przechowywania telefonu może być elementem organizacji wykonywania ustawowego zakazu korzystania z urządzenia.
Przykładowo szkoła może przyjąć zasadę, że uczeń może mieć telefon przy sobie, ale przez czas pobytu w szkole musi on pozostawać w plecaku lub w zamkniętym etui wydanym przez szkołę.
Takie rozwiązanie nie oznacza zakazu posiadania telefonu. Określa natomiast sposób, w jaki telefon ma być przechowywany, aby uczeń nie korzystał z niego w czasie objętym zakazem.
Czy szkoła jest ograniczona do depozytu?
Nie wynika to z ustawy.
Art. 98b Prawa oświatowego przewiduje możliwość zorganizowania przez dyrektora miejsca lub miejsc przechowywania telefonów, także w miejscach prowadzenia zajęć edukacyjnych. Dyrektor może również określić szczegółowe zasady odkładania urządzeń i ich odbierania.
Jest to jednak jedno z rozwiązań przewidzianych przez ustawę, a nie przepis stwierdzający, że szkoła może wykonywać zakaz korzystania z telefonów wyłącznie poprzez stworzenie takiego miejsca.
Ustawa nie reguluje wyczerpująco wszystkich możliwych sposobów organizacyjnego wykonania zakazu. To właśnie dlatego można rozważać rozwiązania, w których telefon nie jest przekazywany szkole, ale pozostaje przy uczniu i jest przechowywany w sposób uniemożliwiający korzystanie z niego.
Etui może być innym rozwiązaniem niż depozyt
W przypadku etui sytuacja jest inna niż w przypadku klasycznego depozytu.
Telefon pozostaje przez cały czas przy uczniu. Nie jest przekazywany szkole i nie jest umieszczany w szkolnym miejscu przechowywania. Etui nie jest więc „miejscem przechowywania” telefonu w rozumieniu art. 98b.
Jego funkcją jest natomiast uniemożliwienie korzystania z urządzenia w czasie, w którym obowiązuje ustawowy zakaz. Z tego punktu widzenia, obowiązek korzystania z etui jest środkiem organizacyjnym służącym wykonaniu art. 98a, a nie organizacją depozytu w rozumieniu art. 98b.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Szkoła, która organizuje depozyt, tworzy określone miejsce przechowywania telefonów i musi zastosować procedurę przewidzianą w art. 98b. Natomiast szkoła, która wymaga przechowywania telefonu w wydanym uczniowi etui, nie przejmuje urządzenia. Telefon nadal pozostaje przy uczniu.
Czy dyrektor może wprowadzić taki obowiązek?
Prawo oświatowe nie reguluje w sposób wyczerpujący wszystkich zasad organizacji pracy szkoły. Szkoły wprowadzają również inne obowiązki organizacyjne, które nie wynikają dosłownie z jednego przepisu ustawy, ale służą realizacji zadań szkoły – przykładowo zasady dotyczące zmiany obuwia, identyfikatorów czy korzystania z szatni. Obowiązek przechowywania telefonu może zostać wprowadzony w podobny sposób.
W przypadku telefonu argument jest dodatkowo związany bezpośrednio z nowym ustawowym zakazem. Etui może być narzędziem, które pozwala szkole zapewnić przestrzeganie zakazu korzystania z urządzenia w sposób przewidywalny i łatwy do zweryfikowania.
Dlaczego takie rozwiązanie jest uzasadnione?
Przyjęcie, że szkoła może organizować przestrzeganie zakazu wyłącznie poprzez depozyt albo reagowanie dopiero wtedy, gdy uczeń zacznie korzystać z telefonu, ograniczałoby możliwości organizacyjne szkoły.
Etui pozwala zastosować rozwiązanie prewencyjne: telefon pozostaje przy uczniu, ale jego konstrukcja uniemożliwia dostęp do urządzenia podczas obowiązywania ustawowego zakazu korzystania z niego.
Może to mieć znaczenie zwłaszcza w szkołach, które nie chcą tworzyć centralnego miejsca przechowywania kilkuset telefonów i organizować ich wydawania oraz odbierania.
Nie oznacza to jednak, że każda szkoła musi albo powinna stosować etui. Jest to jedno z możliwych rozwiązań organizacyjnych.
Czy szkoła może więc wymagać, aby telefon był poza plecakiem?
Taki obowiązek to rozwiązanie organizacyjne służące wykonaniu ustawowego zakazu korzystania z telefonu. Jednym z możliwych sposobów jest obowiązek przechowywania telefonu w etui wydanym przez szkołę.
Najważniejsze jest więc prawidłowe rozróżnienie dwóch kwestii: ustawa określa zakaz korzystania z telefonu, natomiast szkoła może potrzebować własnych zasad organizacyjnych, aby ten zakaz skutecznie wykonywać. Rozwiązaniami takimi może być szkolny depozyt (po przeprowadzeniu dodatkowej, specjalnej procedury), obowiązek przechowywania telefonu w plecaku, lub obowiązek przechowywania go w wydanym przez szkołę etui.
Szkoły planujące takie rozwiązanie mogą zapoznać się z funkcjonalnością etui (saszetki) na telefon Strefa Offline pod adresem: https://strefaoffline.pl/etui-dla-szkol/