Od 1 września 2026 r. nauczyciele stosują nowe przepisy Prawa oświatowego. Ustawa wprowadza zakaz korzystania z telefonów przez uczniów szkół podstawowych podczas pobytu w szkole, ale zostawia szkołom sporo swobody w organizacji wdrożenia. Część pytań nauczycieli ma więc jednoznaczną odpowiedź, a w części decydują statut i procedury szkoły.
Od 1 września 2026 r. nauczyciele stosują nowe przepisy
Nowelizacja Prawa oświatowego wprowadza zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów szkół podstawowych podczas pobytu w szkole oraz w czasie zajęć organizowanych poza jej terenem. Jednocześnie pozostawia szkołom znaczną swobodę w organizacji sposobu wdrożenia nowych przepisów.
To oznacza, że część pytań nauczycieli ma już jednoznaczną odpowiedź, ale w wielu przypadkach ustawa świadomie pozostawia decyzję szkołom.
W tym artykule odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania nauczycieli, oddzielając kwestie uregulowane przez ustawę od tych, których ustawa nie rozstrzyga.
Jeżeli szukasz ogólnego omówienia nowych przepisów, przeczytaj również:
Czy nauczyciel może nakazać uczniowi odłożenie telefonu do miejsca przechowywania?
✅ Tak.
Jeżeli szkoła utworzy miejsce przechowywania telefonów zgodnie z przepisami, nauczyciel może wydać uczniowi polecenie odłożenia telefonu do tego miejsca.
W praktyce oznacza to, że nauczyciel nie musi sam przechowywać urządzenia. Polecenie dotyczy odłożenia telefonu do miejsca wyznaczonego przez szkołę.
Jeżeli szkoła nie organizuje miejsca przechowywania, ustawa nie nakłada na nauczyciela obowiązku kierowania ucznia do depozytu. Przykładowo, szkoła może zwolnić uczniów z obowiązku korzystania z depozytu, jeśli przechowują urządzenia w dedykowanym, zamykanym etui.
Więcej o organizacji depozytu przeczytasz tutaj:
Czy nauczyciel może wyrazić zgodę na użycie telefonu podczas lekcji?
✅ Tak.
Ustawa przewiduje trzy wyjątki.
Nauczyciel może wyrazić zgodę, jeżeli korzystanie z telefonu:
- służy realizacji programu nauczania,
- jest potrzebne do sprawdzenia wiedzy uczniów,
- umożliwia pilny kontakt ucznia z rodzicami.
Nie oznacza to więc całkowitego zakazu korzystania z telefonów w każdej sytuacji.
Czy uczeń może korzystać z telefonu ze względów zdrowotnych?
✅ Tak.
Ustawa przewiduje wyjątek dla uczniów, którzy ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby muszą korzystać z telefonu albo aplikacji monitorującej stan zdrowia.
W takim przypadku zgodę wydaje dyrektor szkoły na wniosek rodzica lub pełnoletniego ucznia.
Temat opisaliśmy szerzej tutaj:
Czy zakaz obejmuje również smartwatche?
✅ Tak.
Ustawa obejmuje nie tylko telefony komórkowe, ale również inne urządzenia umożliwiające porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku.
Dlatego w praktyce zakaz obejmuje również większość smartwatchy.
Więcej przeczytasz tutaj:
Czy zakaz obowiązuje również podczas przerw?
✅ Tak.
Zakaz dotyczy całego pobytu ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Oznacza to, że obejmuje również przerwy międzylekcyjne.
Więcej na ten temat:
Czy zakaz obowiązuje podczas wycieczek szkolnych?
❌ Nie.
Ustawa nie wprowadza ustawowego zakazu korzystania z telefonów podczas wycieczek szkolnych.
Zasady korzystania z telefonów podczas wycieczek określi statut szkoły. Może on również przewidywać dodatkowe ograniczenia.
Więcej przeczytasz tutaj:
Co zrobić, gdy uczeń odmówi odłożenia telefonu?
✅ Ustawa przewiduje konsekwencje.
Jeżeli uczeń naruszy przepisy lub nie wykona polecenia nauczyciela dotyczącego odłożenia telefonu do miejsca przechowywania, szkoła może zastosować działania wychowawcze lub kary przewidziane w statucie.
Ustawa nie opisuje jednak szczegółowej procedury postępowania.
Każda szkoła powinna przygotować własne rozwiązania organizacyjne określające sposób postępowania w takich sytuacjach.
W praktyce warto, aby procedury były znane wszystkim nauczycielom jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego.
Na temat przygotowania szkoły do nowych przepisów przeczytasz również:
Czy nauczyciel może zatrzymać telefon ucznia do końca lekcji?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Ustawa przewiduje możliwość nakazania uczniowi odłożenia telefonu do miejsca przechowywania, jeżeli szkoła zdecydowała się je utworzyć.
Nie reguluje natomiast kwestii czasowego zatrzymania telefonu przez nauczyciela. Wydaje się to wątpliwym rozwiązaniem. Ostateczna odpowiedź będzie zależała od rozwiązań przyjętych przez szkołę, postanowień statutu lub procedur wewnętrznych. W niektórych przypadkach zastosowanie mogą mieć również inne obowiązujące przepisy prawa.
Temat odebrania telefonu omawiamy szerzej tutaj:
Czy nauczyciel może zatrzymać telefon ucznia do końca dnia?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Nowe przepisy nie regulują kwestii czasowego zatrzymywania telefonu przez nauczyciela do końca dnia zajęć.
Ustawa określa jedynie możliwość utworzenia przez szkołę miejsca przechowywania telefonów oraz obowiązek odłożenia urządzenia do tego miejsca, jeżeli szkoła zdecydowała się na takie rozwiązanie.
Sposób postępowania w pozostałych sytuacjach będzie zależał od rozwiązań przyjętych przez szkołę oraz innych obowiązujących przepisów prawa.
Czy nauczyciel może przeglądać zawartość telefonu ucznia?
❌ Nie.
Ustawa nie przyznaje nauczycielom prawa do przeglądania zawartości telefonu ucznia.
Co więcej, przepisy wymagają, aby miejsce przechowywania telefonów zapewniało ochronę prywatności uczniów oraz uniemożliwiało osobom nieuprawnionym dostęp do zawartości urządzeń.
Czy nauczyciel może nakazać uczniowi odblokowanie telefonu?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Ustawa nie zawiera przepisów dotyczących odblokowywania telefonu ani nie przyznaje nauczycielom takich uprawnień.
Jeżeli w szkole pojawią się sytuacje wymagające zabezpieczenia dowodów lub wyjaśnienia określonych zdarzeń, zastosowanie mogą mieć inne przepisy prawa, jednak nie wynikają one z nowelizacji.
Czy nauczyciel może nakazać usunięcie nagrania z telefonu?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Nowelizacja koncentruje się na zasadach korzystania z telefonów i organizacji ich przechowywania.
Nie reguluje natomiast postępowania z nagraniami wykonanymi przez uczniów ani nie przyznaje nauczycielom nowych uprawnień w tym zakresie.
W praktyce zastosowanie mogą mieć inne przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych, prawa autorskiego, ochrony danych osobowych lub odpowiedzialności cywilnej.
Czy nauczyciel odpowiada za telefon odłożony do miejsca przechowywania?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Ustawa nakłada na szkołę obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa miejsca przechowywania telefonów, ale nie tworzy nowych zasad odpowiedzialności za pozostawione urządzenia.
Kwestie odpowiedzialności nadal regulują inne przepisy prawa.
Szerzej omawiamy ten temat w artykułach:
Czy nauczyciel powinien sam przechowywać telefon ucznia?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Ustawa nie przewiduje obowiązku przechowywania telefonów przez nauczycieli.
Wręcz przeciwnie, jeżeli szkoła zdecyduje się na utworzenie miejsca przechowywania telefonów, to właśnie ono powinno służyć do odkładania urządzeń przez uczniów. Podobnie, szkoła może wprowadzić obowiązek przechowywania urządzeń przez uczniów w dedykowanym, zamykanym etui.
Dlatego każda szkoła powinna określić w swoich procedurach, w jaki sposób nauczyciele mają postępować w codziennej praktyce.
Jeżeli szkoła rozważa utworzenie depozytu, warto wcześniej przeanalizować wynikające z tego obowiązki:
Czy szkoła musi utworzyć depozyt telefonów?
❌ Nie.
Ustawa nie nakłada na szkoły obowiązku tworzenia depozytu.
Jest to rozwiązanie fakultatywne, które dyrektor może wprowadzić za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców oraz po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Istnieją inne rozwiązania wdrożenia ustawy, takie jak przechowywanie urządzeń przez samych uczniów w dedykowanym, zamykanym etui.
Więcej przeczytasz tutaj:
Czy telefon w plecaku wystarczy, aby spełnić wymagania ustawy?
⚖️ Ustawa nie odpowiada na to pytanie.
Ustawa nie wskazuje jednego obowiązkowego sposobu organizacji zakazu korzystania z telefonów.
Oznacza to, że szkoły mogą przyjąć różne rozwiązania organizacyjne, o ile pozostają one zgodne z przepisami i zostaną odpowiednio opisane w statucie.
Porównanie najpopularniejszych modeli organizacyjnych znajdziesz w artykułach:
Dlaczego ustawa nie odpowiada na wszystkie pytania nauczycieli?
Ustawa określa przede wszystkim zakres zakazu korzystania z telefonów, wyjątki od niego oraz możliwość organizacji miejsca przechowywania urządzeń.
Nie rozstrzyga natomiast wielu sytuacji, z którymi nauczyciele spotykają się na co dzień.
W praktyce duże znaczenie będą miały statut szkoły, procedury wewnętrzne oraz rozwiązania organizacyjne przyjęte przez daną placówkę. W niektórych przypadkach zastosowanie znajdą również inne przepisy prawa, których ustawa nie zmienia.
Oznacza to, że dwie szkoły mogą wdrożyć nowe przepisy w różny sposób, pozostając jednocześnie w pełni zgodne z ustawą.
Dlatego już teraz warto przygotować nie tylko zmiany w statucie szkoły, ale również jasne procedury postępowania dla nauczycieli. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych wątpliwości i zapewni spójne stosowanie nowych przepisów od 1 września 2026 r.
Jeżeli odpowiadasz za przygotowanie szkoły do nowych przepisów, warto zapoznać się również z naszymi poradnikami:
Szukasz rozwiązania dla swojej szkoły? Sprawdź etui na telefon dla szkół Strefy Offline – zamykane etui magnetyczne zgodne z nową ustawą.
Dowiedz się więcej o etui dla szkół oraz poznaj przykłady wdrożeń Strefy Offline.
>> Tutaj znajdziesz Przewodniki MEN dotyczące korzystania z telefonów w szkołach.
Autor: Zespół Strefy Offline