Czy nauczyciel może nakazać odłożenie telefonu? Czy smartwatch podlega zakazowi? Co zrobić, gdy uczeń odmawia wykonania polecenia? Odpowiadamy na najczęstsze pytania nauczycieli na podstawie projektu ustawy.
Od 1 września 2026 r. nauczyciele będą musieli stosować nowe przepisy
Projekt nowelizacji Prawa oświatowego wprowadza zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów szkół podstawowych podczas pobytu w szkole oraz w czasie zajęć organizowanych poza jej terenem. Jednocześnie pozostawia szkołom znaczną swobodę w organizacji sposobu wdrożenia nowych przepisów.
To oznacza, że część pytań nauczycieli ma już jednoznaczną odpowiedź, ale w wielu przypadkach projekt ustawy świadomie pozostawia decyzję szkołom.
W tym artykule odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania nauczycieli, oddzielając kwestie uregulowane przez projekt ustawy od tych, których projekt nie rozstrzyga.
Jeżeli szukasz ogólnego omówienia nowych przepisów, przeczytaj również:
Czy nauczyciel może nakazać uczniowi odłożenie telefonu do miejsca przechowywania?
✅ Tak.
Jeżeli szkoła utworzy miejsce przechowywania telefonów zgodnie z projektowanymi przepisami, nauczyciel może wydać uczniowi polecenie odłożenia telefonu do tego miejsca.
W praktyce oznacza to, że nauczyciel nie musi sam przechowywać urządzenia. Polecenie dotyczy odłożenia telefonu do miejsca wyznaczonego przez szkołę.
Jeżeli szkoła nie organizuje miejsca przechowywania, projekt ustawy nie nakłada na nauczyciela obowiązku kierowania ucznia do depozytu. Przykładowo, szkoła może zwolnić uczniów z obowiązku korzystania z depozytu, jeśli przechowują urządzenia w dedykowanym, zamykanym etui.
Więcej o organizacji depozytu przeczytasz tutaj:
Czy nauczyciel może wyrazić zgodę na użycie telefonu podczas lekcji?
✅ Tak.
Projekt przewiduje trzy wyjątki.
Nauczyciel może wyrazić zgodę, jeżeli korzystanie z telefonu:
- służy realizacji programu nauczania,
- jest potrzebne do sprawdzenia wiedzy uczniów,
- umożliwia pilny kontakt ucznia z rodzicami.
Nie oznacza to więc całkowitego zakazu korzystania z telefonów w każdej sytuacji.
Czy uczeń może korzystać z telefonu ze względów zdrowotnych?
✅ Tak.
Projekt przewiduje wyjątek dla uczniów, którzy ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby muszą korzystać z telefonu albo aplikacji monitorującej stan zdrowia.
W takim przypadku zgodę wydaje dyrektor szkoły na wniosek rodzica lub pełnoletniego ucznia.
Temat opisaliśmy szerzej tutaj:
Czy zakaz obejmuje również smartwatche?
✅ Tak.
Projekt obejmuje nie tylko telefony komórkowe, ale również inne urządzenia umożliwiające porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku.
Dlatego w praktyce zakaz obejmuje również większość smartwatchy.
Więcej przeczytasz tutaj:
Czy zakaz obowiązuje również podczas przerw?
✅ Tak.
Zakaz dotyczy całego pobytu ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Oznacza to, że obejmuje również przerwy międzylekcyjne.
Więcej na ten temat:
Czy zakaz obowiązuje podczas wycieczek szkolnych?
❌ Nie.
Projekt ustawy nie wprowadza ustawowego zakazu korzystania z telefonów podczas wycieczek szkolnych.
Zasady korzystania z telefonów podczas wycieczek określi statut szkoły. Może on również przewidywać dodatkowe ograniczenia.
Więcej przeczytasz tutaj:
Co zrobić, gdy uczeń odmówi odłożenia telefonu?
✅ Projekt ustawy przewiduje konsekwencje.
Jeżeli uczeń naruszy przepisy lub nie wykona polecenia nauczyciela dotyczącego odłożenia telefonu do miejsca przechowywania, szkoła może zastosować działania wychowawcze lub kary przewidziane w statucie.
Projekt nie opisuje jednak szczegółowej procedury postępowania.
Każda szkoła powinna przygotować własne rozwiązania organizacyjne określające sposób postępowania w takich sytuacjach.
W praktyce warto, aby procedury były znane wszystkim nauczycielom jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego.
Na temat przygotowania szkoły do nowych przepisów przeczytasz również:
Czy nauczyciel może zatrzymać telefon ucznia do końca lekcji?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Projekt przewiduje możliwość nakazania uczniowi odłożenia telefonu do miejsca przechowywania, jeżeli szkoła zdecydowała się je utworzyć.
Nie reguluje natomiast kwestii czasowego zatrzymania telefonu przez nauczyciela. Wydaje się to wątpliwym rozwiązaniem. Ostateczna odpowiedź będzie zależała od rozwiązań przyjętych przez szkołę, postanowień statutu lub procedur wewnętrznych. W niektórych przypadkach zastosowanie mogą mieć również inne obowiązujące przepisy prawa.
Temat odebrania telefonu omawiamy szerzej tutaj:
Czy nauczyciel może zatrzymać telefon ucznia do końca dnia?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Nowe przepisy nie regulują kwestii czasowego zatrzymywania telefonu przez nauczyciela do końca dnia zajęć.
Projekt ustawy określa jedynie możliwość utworzenia przez szkołę miejsca przechowywania telefonów oraz obowiązek odłożenia urządzenia do tego miejsca, jeżeli szkoła zdecydowała się na takie rozwiązanie.
Sposób postępowania w pozostałych sytuacjach będzie zależał od rozwiązań przyjętych przez szkołę oraz innych obowiązujących przepisów prawa.
Czy nauczyciel może przeglądać zawartość telefonu ucznia?
❌ Nie.
Projekt ustawy nie przyznaje nauczycielom prawa do przeglądania zawartości telefonu ucznia.
Co więcej, przepisy wymagają, aby miejsce przechowywania telefonów zapewniało ochronę prywatności uczniów oraz uniemożliwiało osobom nieuprawnionym dostęp do zawartości urządzeń.
Czy nauczyciel może nakazać uczniowi odblokowanie telefonu?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Projekt nie zawiera przepisów dotyczących odblokowywania telefonu ani nie przyznaje nauczycielom takich uprawnień.
Jeżeli w szkole pojawią się sytuacje wymagające zabezpieczenia dowodów lub wyjaśnienia określonych zdarzeń, zastosowanie mogą mieć inne przepisy prawa, jednak nie wynikają one z projektowanej nowelizacji.
Czy nauczyciel może nakazać usunięcie nagrania z telefonu?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Nowelizacja koncentruje się na zasadach korzystania z telefonów i organizacji ich przechowywania.
Nie reguluje natomiast postępowania z nagraniami wykonanymi przez uczniów ani nie przyznaje nauczycielom nowych uprawnień w tym zakresie.
W praktyce zastosowanie mogą mieć inne przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych, prawa autorskiego, ochrony danych osobowych lub odpowiedzialności cywilnej.
Czy nauczyciel odpowiada za telefon odłożony do miejsca przechowywania?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Projekt nakłada na szkołę obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa miejsca przechowywania telefonów, ale nie tworzy nowych zasad odpowiedzialności za pozostawione urządzenia.
Kwestie odpowiedzialności nadal regulują inne przepisy prawa.
Szerzej omawiamy ten temat w artykułach:
oraz
Czy nauczyciel powinien sam przechowywać telefon ucznia?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Projekt nie przewiduje obowiązku przechowywania telefonów przez nauczycieli.
Wręcz przeciwnie, jeżeli szkoła zdecyduje się na utworzenie miejsca przechowywania telefonów, to właśnie ono powinno służyć do odkładania urządzeń przez uczniów. Podobnie, szkoła może wprowadzić obowiązek przechowywania urządzeń przez uczniów w dedykowanym, zamykanym etui.
Dlatego każda szkoła powinna określić w swoich procedurach, w jaki sposób nauczyciele mają postępować w codziennej praktyce.
Jeżeli szkoła rozważa utworzenie depozytu, warto wcześniej przeanalizować wynikające z tego obowiązki:
Czy szkoła musi utworzyć depozyt telefonów?
❌ Nie.
Projekt ustawy nie nakłada na szkoły obowiązku tworzenia depozytu.
Jest to rozwiązanie fakultatywne, które dyrektor może wprowadzić za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców oraz po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Istnieją inne rozwiązania wdrożenia ustawy, takie jak przechowywanie urządzeń przez samych uczniów w dedykowanym, zamykanym etui.
Więcej przeczytasz tutaj:
Czy telefon w plecaku wystarczy, aby spełnić wymagania ustawy?
⚖️ Projekt ustawy nie odpowiada na to pytanie.
Projekt nie wskazuje jednego obowiązkowego sposobu organizacji zakazu korzystania z telefonów.
Oznacza to, że szkoły mogą przyjąć różne rozwiązania organizacyjne, o ile pozostają one zgodne z przepisami i zostaną odpowiednio opisane w statucie.
Porównanie najpopularniejszych modeli organizacyjnych znajdziesz w artykułach:
Dlaczego projekt ustawy nie odpowiada na wszystkie pytania nauczycieli?
Projekt ustawy określa przede wszystkim zakres zakazu korzystania z telefonów, wyjątki od niego oraz możliwość organizacji miejsca przechowywania urządzeń.
Nie rozstrzyga natomiast wielu sytuacji, z którymi nauczyciele spotykają się na co dzień.
W praktyce duże znaczenie będą miały statut szkoły, procedury wewnętrzne oraz rozwiązania organizacyjne przyjęte przez daną placówkę. W niektórych przypadkach zastosowanie znajdą również inne przepisy prawa, których projekt ustawy nie zmienia.
Oznacza to, że dwie szkoły mogą wdrożyć nowe przepisy w różny sposób, pozostając jednocześnie w pełni zgodne z ustawą.
Dlatego już teraz warto przygotować nie tylko zmiany w statucie szkoły, ale również jasne procedury postępowania dla nauczycieli. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych wątpliwości i zapewni spójne stosowanie nowych przepisów od 1 września 2026 r.
Jeżeli odpowiadasz za przygotowanie szkoły do nowych przepisów, warto zapoznać się również z naszymi poradnikami:
Szukasz rozwiązania dla swojej szkoły? Sprawdź etui na telefon dla szkół Strefy Offline – zamykane etui magnetyczne zgodne z nową ustawą.
Artykuł dotyczący ustawy w wersji przyjętej przez Sejm oraz Senat:
Zakaz telefonów w szkołach uchwalony przez Sejm i przyjęty przez Senat. Co dokładnie zmienia ustawa od 1 września 2026 r.